منو
تجمع چربی بیش از حد در کبد، باعث التهاب، مرگ سلولی، زخم و نهایتا استئاتوهپاتیت میشود. استئاتوهپاتیت طولانی مدت نیز منجر به فیبروز کبد میشود، زیرا بر اثر زخمهای مزمن در کبد بافت اسکار ایجاد شده و جایگزین بافت سالم کبد میشود. فیبروز کبدی کاهش جریان خون در سراسر کبد را ایجاد میکند. با از بین رفتن بافت سالم کبد، این اندام حیاتی توانایی و عملکرد خود را از دست میدهد و در صورت عدم درمان ممکن است به سیروز کبدی، نارسایی و سرطان کبد تبدیل شود.
فیبروز کبد در مراحل خفیف تا متوسط اغلب قابل تشخیص نیست. این بیماری عموما وقتی تشخیص داده میشود که به مراحل جدی رسیده باشد؛ چرا که فیبروز معمولاً تا زمانی که کبد آسیب نبیند علائمی ایجاد نمیکند. بر اساس یک مطالعه تخمین زده میشود که ۶ تا ۷ درصد از جمعیت جهان به فیبروز کبدی مبتلا هستند که از آن بیخبرند، زیرا علائمی ندارند. علائمی که نشان میدهد کبد به درستی کار نمیکند و هشداری برای آغاز فیبروز است، عبارتند از:
التهاب مزمن در کبد و انباشته شدن چربی در آن، باعث تولید کلاژن و پروتئینهای ماتریکس خارج سلولی میشود. تجمع کلاژن و پروتئینهای ماتریکس خارج سلولی در کبد ایجاد زخم میکند. آثار این زخمها نوعی اسکار به وجود میآورد که فیبروز کبد نامیده میشود. فیبروز در طول زمان ایجاد شده و در نهایت میتواند پیشرفت کند. پیشرفتهترین مرحله فیبروز، سیروز است. در واقع، فیبروز کبد زمانی رخ میدهد که بافت سالم کبد در اثر زخمهایش نمیتواند به خوبی کار کند.
در حالی که برخی از مطالعات حیوانی بیان کردهاند که کبد بهطور اتوماتیک پتانسیل بازسازی یا التیام خود را دارد، اما واقعیت این است که وقتی آسیب کبدی در انسان ایجاد شود، کبد معمولاً بهبود نمییابد. با این حال، داروها و تغییر شیوه زندگی میتواند به جلوگیری از پیشروی فیبروز کمک کند. باید توجه داشت که کبد گیرنده درد ندارد. به همین دلیل، مبتلایان به فیبروز کبدی نمیتوانند التهاب ناشی از آن را احساس کنند. از این رو فیبروز کبد معمولاً شناسایی نشده باقی میماند و دیرتر از موعد تشخیص داده میشود.
لازم به ذکر است که درمان خاصی برای فیبروز کبد وجود ندارد؛ اما از آنجایی که این بیماری نشانه یک مشکل دیگر است، موثرترین راه برای درمان آن رفع شرایط زمینهای است. حذف علت آسیب کبدی، فیبروز را متوقف نموده و به کبد اجازه میدهد تا بهبود یابد. در مراحل اولیه، آسیب معمولا قابل برگشت است. پزشکان معمولاً درمان را با هدف جلوگیری یا به تاخیر انداختن پیشرفت فیبروز توصیه میکنند. شواهد نشان میدهد که فیبروز کبدی برگشت پذیر است و بهبودی آن نیز تا حدودی ممکن است. به عنوان مثال، درمانهای NAFLD ممکن است در این زمینه مفید واقع شوند که شامل موارد زیر هستند:
به این ترتیب باید توجه داشت که پزشک برای درمان فیبروز کبد، ابتدا بیماری زمینهای را درمان میکند تا اثرات بیماری کبدی را کاهش دهد. پزشک همچنین ممکن است داروهایی به نام آنتی فیبروتیک را تجویز کند تا احتمال ایجاد اسکار کبد کاهش یابد. آنتی فیبروتیک تجویز شده معمولاً به بیماریهای زمینهای فرد بستگی دارد. نمونههایی از این درمانها عبارتند از:
با این وجود، در حالی که محققان در حال انجام آزمایشهای زیادی برای یافتن داروهایی هستند که میتوانند اثرات فیبروز کبدی را معکوس کنند، اما در حال حاضر هیچ دارویی برای درمان قطعی وجود ندارد. باید توجه داشت که اگر فیبروز کبدی به جایی برسد که کبد دچار آسیب شدید شده و از کار افتاده باشد، تنها درمان فرد اغلب پیوند کبد است. با این حال، لیست انتظار برای این پیوند طولانی است.
با انجام مراحل زیر برای مراقبت از کبد، خطر ابتلا به فیبروز کبد کاهش مییابد:
با این وجود اگر فرد همچنان در مورد خطر ابتلا به فیبروز کبدی نگران باشد، لازم است با پزشک خود در مورد راههایی که میتواند خطر ابتلا به این بیماری را کاهش دهد، صحبت کند.
